ફોટાને નામ આપ્યા વગર શોધી શકાય કેવી રીતે, અને ક્લાઉડમાં શું રહે છે?

માનો કે જૂના ફોટામાંથી બિલાડીનો ફોટો શોધવો છે, પરંતુ દરેક ફાઇલનું નામ માત્ર અંક છે. આલ્બમ ગોઠવતી કોઈ સેવા બિલાડીવાળા ફોટા બતાવે ત્યારે સવાલ થાય કે નામ લખ્યું જ નથી તો તેને ખબર કેવી રીતે પડી? ફોટાની નકલ સાચવવી અને તેમાં શું દેખાય છે તેનો અંદાજ કાઢવો બે જુદાં કામ છે. આ ભેદથી સુવિધા સાથે ગોપનીયતાનો સવાલ પણ સમજાય છે.

ક્લાઉડમાં બેકઅપ એટલે ફોટાની નકલ દૂરના કમ્પ્યુટરમાં રાખવી. તે નકલનું વિશ્લેષણ કરી શકાય, પણ દરેક સુવિધા ત્યાં જ ચાલે એવો અર્થ નથી. ચોક્કસ એપમાં કેટલીક પ્રક્રિયા ફોનમાં અને કેટલીક દૂરના કમ્પ્યુટરમાં થઈ શકે છે. માત્ર બેકઅપ ચાલુ છે તે જોઈને આખી એપ કેવી રીતે કામ કરે છે તે નક્કી કરી શકાતું નથી.

દૃશ્યમાંથી શોધી શકાય તેવી માહિતી

Google Cloud Vision એ અન્ય સોફ્ટવેરમાં ફોટાનું વિશ્લેષણ ઉમેરવા માટેની સેવા છે. તેના દસ્તાવેજમાં ફોટો મોકલીને વસ્તુઓ, પ્રાણીઓ કે પ્રવૃત્તિઓ માટે સંભવિત વર્ણન મેળવવાની રીત છે. આથી ક્લાઉડમાં ફોટાથી લેબલ બનવાનું એક વાસ્તવિક ઉદાહરણ મળે છે. Google Photos અંદરથી આ જ સેવા વાપરે છે એવો દાવો આ દસ્તાવેજ સાબિત કરતો નથી.

ઇનપુટમાં ફોટાનાં રંગ અને રચનાની માહિતી આવે છે. મોડેલ તે માહિતી સાથે સંભવિત વર્ણનનો મેળ ગણે છે અને લેબલ સાથે સ્કોર આપે છે. પરિણામ ફોટામાં શું છે તેનો અંદાજ છે, આખી ઘટનાનું વર્ણન નહીં. શોધમાં મળેલો ફોટો ખોલીને જોવો ઉપયોગી છે: કોઈ વસ્તુનું નામ મળવું એટલે વ્યક્તિ શું કરી રહી હતી અથવા શા માટે ત્યાં હતી તે સમજાયું એવું નથી.

ચહેરાઓ ગોઠવવાની રીત જુદી છે. Google Photosના અધિકૃત વર્ણન પ્રમાણે પહેલાં ફોટામાં ચહેરો છે કે નહીં તે તપાસાય છે. ચહેરાના જૂથ બનાવવાનું ચાલુ હોય તો ચહેરાની દેખાતી વિશેષતાઓનું અંકમાં પ્રતિનિધિત્વ બને છે. જુદા ફોટાનાં આ પ્રતિનિધિત્વ સરખાવીને એક જ ચહેરો હોવાની સંભાવના ગણી શકાય છે. વધુ મળતા ફોટા એક જૂથમાં આવે છે; નામ તમે આપી શકો છો.

આ જૂથ ઓળખની ખાતરી આપતું નથી. ખોટા જૂથમાં ગયેલો ફોટો સુધારી કે દૂર કરી શકાય છે. પરિવારનો આલ્બમ ગોઠવવા માટે આ મદદરૂપ છે, પણ હાજરી, સંબંધ અથવા વ્યક્તિના વર્તન વિશે નિર્ણય લેવા માટે માત્ર જૂથ પૂરતું નથી. તમે આપેલું નામ અને મોડેલે ગણેલો દેખાવનો મેળ પણ જુદી માહિતી છે; તેને એકસરખું માનવાથી અર્થ બદલાઈ જાય છે.

નકલ, જૂથ અને વહેંચણીના જુદા નિયંત્રણ

Google Photosમાં ચહેરાના જૂથ અને તેમનાં નામ સામાન્ય રીતે તમારા ખાતામાં જ દેખાય છે. ફોટો બીજા સાથે વહેંચો ત્યારે આ નામ તેમના ખાતામાં વહેંચાતાં નથી. આ સુવિધા દરેક પ્રદેશ કે ખાતાના પ્રકારમાં ઉપલબ્ધ નથી. આ નિયમ તે સેવાનો છે; બધા ક્લાઉડ આલ્બમમાં આવી જ વ્યવસ્થા હશે એમ માનવું નહીં. બીજી સેવા પસંદ કરો ત્યારે તેનો પોતાનો નિયમ જોવો પડે.

ચહેરાના જૂથની સુવિધા બંધ કરવાથી Google Photos જૂથ, ચહેરાના મોડેલ અને આપેલાં નામ કાઢવાની વાત કરે છે. પરંતુ તે ફોટાની બેકઅપ નકલ કાઢવાનો આદેશ નથી. નવા ફોટાનું અપલોડ રોકવું, જૂના ફોટા કાઢવા અને ચહેરાનું જૂથીકરણ બંધ કરવું ત્રણ અલગ કામ છે. તમારો હેતુ કઈ માહિતી દૂર કરવાનો છે તે સ્પષ્ટ થાય તો યોગ્ય નિયંત્રણ પસંદ કરવું સરળ બને છે.

ફોટા સાથે સ્થાનની માહિતી પણ સચવાયેલી હોઈ શકે છે. તે માહિતી વાંચવી અને ફોટામાંનું દૃશ્ય જોઈ વસ્તુનો અંદાજ કાઢવો જુદી પ્રક્રિયા છે. Google Photos પોતાની નકશાની સુવિધા માટે સચવાયેલી સ્થાનની માહિતી વાપરવાનું જણાવે છે. આલ્બમમાં સ્થળનું નામ દેખાવું એટલે એઆઈએ દરેક વખતે પાછળના દૃશ્યમાંથી ચોક્કસ સરનામું ઓળખ્યું એવું નથી. માહિતીનો સ્રોત સમજવો જરૂરી છે.

વિશ્લેષણ થાય છે એટલે ફોટા વેચાય છે અથવા જાહેરાતમાં વપરાય છે એવો દાવો પણ યોગ્ય નથી. Google Photos જણાવે છે કે તે ફોટા વેચતું નથી અને ફોટા કે વિડિયો જાહેરાત માટે વાપરતું નથી. આ ચોક્કસ નિવેદન છે; તેનો અર્થ તમામ ઉપયોગ પ્રતિબંધિત છે કે દરેક સેવાની નીતિ સમાન છે એવો થતો નથી. માહિતી કયા હેતુ માટે વપરાય છે તે જુદું જોવું પડે.

Google Photos મોકલતી વખતે અને સંગ્રહમાં માહિતી એનક્રિપ્ટ કરવાનું પણ જણાવે છે. એટલે સુરક્ષા માટે માહિતીનું વાંચી શકાય એવું સ્વરૂપ બદલાય છે. એનક્રિપ્શન છે એટલે સેવા પોતાની મંજૂર પ્રક્રિયા ચલાવી જ નહીં શકે એવું તારણ કાઢવું નહીં. સુરક્ષિત સંગ્રહ, સ્વચાલિત વિશ્લેષણ અને બીજા લોકોને પ્રવેશ આપવો અલગ પ્રશ્નો છે; એક સુરક્ષા શબ્દથી બધાંના જવાબ મળતા નથી.

ફોટા વહેંચતાં પહેલાં આલ્બમ કોણ જોઈ શકે છે અને લિંકથી વહેંચણી ચાલુ છે કે નહીં તપાસો. બેકઅપમાં કયા ફોટા મોકલવા તે પણ અલગ પસંદગી છે. ચહેરાનું જૂથીકરણ બંધ કરવાથી વહેંચાયેલા આલ્બમની પરવાનગી બદલાઈ જશે એવું માની ન લો. શોધવાની સુવિધા કેટલી જોઈએ, કઈ નકલ રાખવી અને કોને બતાવવી તે નક્કી કરવાથી નિયંત્રણ વધુ અર્થપૂર્ણ બને છે.