જનરેટિવ ફિલ: ફોટામાંથી ન જોઈતી વસ્તુ ભૂંસી નાખ્યા પછી એઆઈ ત્યાં શું ભરે છે?

ફોટામાંથી કોઈ વસ્તુ હટાવ્યા પછી ત્યાં શું બને છે?

તમે પરિવાર સાથે કોઈ ઐતિહાસિક સ્થળે સુંદર ફોટો ખેંચાવો છો, પણ પાછળથી ખબર પડે છે કે ખૂણામાં કચરાની પેટી કે અજાણી વ્યક્તિ આવી ગઈ છે. આજના સ્માર્ટફોનમાં તમે તે ખરાબ ભાગ પર આંગળી ફેરવો અને 'ઈરેઝ' દબાવો એટલે તે ક્ષણવારમાં ગાયબ થઈ જાય છે. નવાઈની વાત એ છે કે ત્યાં ખાડો કે સફેદ ડાઘ નથી પડતો; પાછળની લાદી કે બગીચાનું ઘાસ કુદરતી રીતે આગળ વધીને તે ખાલીપો પૂરી દે છે. કૅમેરાએ તે વસ્તુ પાછળનું દ્રશ્ય જોયું નહોતું, છતાં તેણે આટલી સુંદર રીતે તે કેવી રીતે પૂર્યું?

કમ્પ્યુટરની ભાષામાં આ પદ્ધતિને 'જનરેટિવ ફિલ' અથવા ઇનપેઇન્ટિંગ કહે છે. જૂના સોફ્ટવેર રબર સ્ટેમ્પની જેમ નજીકનો થોડો ભાગ કાપીને તે ડાઘ પર ચોંટાડતા હતા, જેથી તે ભાગ ઝાંખો અને બનાવટી દેખાતો હતો. જનરેટિવ ફિલ કોઈ નકલ કરતું નથી; તે આખા ફોટાનો પ્રકાશ, પર્સપેક્ટિવ અને રંગોનો અભ્યાસ કરે છે અને તે ખાલી જગ્યામાં નવેસરથી વાસ્તવિક પિક્સેલ્સ દોરે છે.

ઐતિહાસિક ચિત્ર સુધારતી અનુભવી કલાકારની વાર્તા

કલ્પના કરો કે એક મ્યુઝિયમમાં જૂના તૈલચિત્રોનું સમારકામ કરતી એક કુશળ ચિત્રકાર કામ કરી રહી છે. એક સુંદર દરિયાઈ ચિત્ર પર કાળી શાહી ઢોળાવાથી વચમાં રહેલી નાની હોડી ખરાબ થઈ ગઈ છે. તે કલાકાર બગડેલા રંગને કાળજીપૂર્વક ઉઝરડીને કાઢી નાખે છે, જેથી ત્યાં એક ચોખ્ખો સફેદ કટકો બચે છે. તે ત્યાં મનફાવે તેમ રંગો પૂરતી નથી.

તે થોડી પાછળ ખસીને સમગ્ર ચિત્રનો ઝીણવટથી અભ્યાસ કરે છે. ઉપરથી આવતો સાંજનો તડકો પાણીના મોજા પર કેવી રીતે ચમકે છે, પથ્થરના કિનારાનો પડછાયો કઈ બાજુ પડે છે અને દરિયાઈ પાણીનો રંગ કેવો છે તે સમજે છે. પછી પોતાની પેલેટ પર આજુબાજુના રંગો સાથે મેળ ખાતા રંગો ભેળવીને, ઝીણી પીંછીથી મોજાનું કુદરતી વહેણ અને દૂરનો લાકડાનો થાંભલો દોરી દે છે. જ્યારે લોકો ચિત્ર જુએ છે, ત્યારે કોઈને ખ્યાલ પણ નથી આવતો કે ત્યાં ક્યારેય કોઈ ડાઘ હતો.

તમારા ફોનમાં રહેલું સોફ્ટવેર પણ બરાબર આ જ ચિત્રકાર જેવું કામ કરે છે. તે ભૂંસી નાખેલા ભાગને એક ખાલી કેનવાસ માને છે. આસપાસની દિવાલ, ઘાસ કે આકાશની દિશા પારખીને ત્યાં શું હોવું જોઈએ તેનો તાર્કિક અંદાજ લગાવે છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડેલ નવા પિક્સેલ્સ બનાવીને તે જગ્યાને એવી રીતે ભરી દે છે કે મૂળ ચિત્ર જેવું જ દેખાય.

રોજિંદા જીવનમાં આ ટેકનોલોજી ક્યાં મદદ કરે છે?

આ અદ્યતન ટેકનોલોજી આજે સામાન્ય લોકોના સ્માર્ટફોનમાં સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે:

• પ્રવાસ અને પરિવારના ફોટા સાફ કરવા: સુંદર સ્મૃતિઓમાંથી આકાશમાં લટકતા વીજળીના તાર, રસ્તાનો કચરો કે અજાણ્યા લોકોને એક ટચથી હટાવી શકાય છે.
• સોશિયલ મીડિયા માટે ફોટો પહોળો કરવો: ઊભા ફોટાની બંને બાજુએ કુદરતી આકાશ કે ઝાડવાં ઉમેરીને તેને આડા બેનરમાં ફેરવી શકાય છે.
• જૂના પારિવારિક ફોટાનું સમારકામ: દાદા-દાદીના જૂના આલ્બમના તૂટેલા કે ડાઘવાળા બ્લેક એન્ડ વ્હાઇટ ફોટાને ફરીથી નવા જેવા સુંદર બનાવી શકાય છે.
• ઓનલાઇન વેપાર માટે પ્રોડક્ટ ફોટોગ્રાફી: સામાનના ફોટા પાછળનો પથારો કે કિંમતના ટેગ હટાવીને વ્યવસાયિક ફોટા તૈયાર કરી શકાય છે.

સારી રીતે વાપરવા માટે ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતો

આ સુવિધા ખૂબ જ ઉપયોગી છે, પણ કમ્પ્યુટરના અંદાજ પર આધારિત હોવાથી કેટલીક સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે:

• નાનો ભાગ પસંદ કરીને ભૂંસો: એકસાથે અડધો ફોટો ભૂંસી નાખવાથી કમ્પ્યુટર ગૂંચવાઈ જાય છે. નાની નાની વસ્તુઓ એક પછી એક હટાવો.
• પડછાયા અને સીધી રેખાઓ તપાસો: વ્યક્તિ હટી જાય પણ જમીન પર તેનો પડછાયો રહી ગયો હોય અથવા લાદીની રેખાઓ વાંકી થઈ ગઈ હોય તેવું બની શકે છે; તેને બરાબર ચકાસો.
• મૂળ ફોટો હંમેશા સુરક્ષિત રાખો: જનરેટિવ ફિલ એ કલ્પનાશીલ કળા છે, વાસ્તવિક હકીકત નથી. સરકારી કે કાનૂની દસ્તાવેજો માટે હંમેશા અસલ ફોટો સાચવી રાખો.

જનરેટિવ ફિલે ફોટો સુધારવાની પ્રક્રિયાને અત્યંત રસપ્રદ બનાવી દીધી છે. જ્યારે તમે ફોટામાંથી ન જોઈતી વસ્તુ કાઢી નાખો છો, ત્યારે કમ્પ્યુટર ત્યાં એક સુમેળભરી નવી રચના રજૂ કરે છે. આ ટેકનોલોજી છેતરવા માટે નહીં પણ યાદોને સુંદર રાખવાનું એક અદ્ભુત સાધન છે તે સમજીને તેનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.