ઘરેથી કામ કરતી વખતે એઆઈ (AI) દ્વારા નજર: કમ્પ્યુટર ક્લિક્સ, સ્ક્રીન અને બ્રેક પર સોફ્ટવેર કેવી રીતે નજર રાખે છે?

રોજિંદા ટ્રાફિક અને મુસાફરીના થાક વગર ઘરેથી શાંતિથી કામ કરવાની તક વર્ક ફ્રોમ હોમને કારણે મળી છે. પરંતુ તેની સાથે કંપની દ્વારા આપવામાં આવેલા લેપટોપમાં 'બોસવેર' નામના ગુપ્ત સર્વેલન્સ સોફ્ટવેર ઇન્સ્ટોલ કરવાનું પ્રમાણ પણ ખૂબ વધ્યું છે. કર્મચારીએ કીબોર્ડ પર કેટલી કી દબાવી, માઉસ કેટલું ફેરવ્યું, સ્ક્રીન પર કઈ વિન્ડો ખુલ્લી છે અને કેમેરા સામે ચહેરો સીધો છે કે નહીં તે બધું જ સોફ્ટવેર સતત માપે છે અને કામનો સ્કોર નક્કી કરે છે.

સિક્કાઓની ગણતરી કરતો મુનીમ અને વિચારશીલ કારકુન

એક જૂની કાપડની પેઢીની કલ્પના કરો જ્યાં મુખ્ય મુનીમ માનતો હતો કે માત્ર હાથની સતત હિલચાલ જ સાચું કામ છે. તેણે દરેક કારકુનના શાહીના ખડિયા નીચે સ્પ્રિંગવાળા વજનકાંટા ફીટ કરાવ્યા અને પાણી પીવાના દરવાજા પર ફરતો દરવાજો લગાવ્યો.

એક હોશિયાર કારકુન પેઢીનું મોટું આર્થિક નુકસાન અટકાવવા માટે ત્રણ કલાક શાંતિથી બેસીને જટિલ હિસાબોની તપાસ કરી રહ્યો હતો. તે મગજથી ગંભીર વિચાર કરી રહ્યો હતો એટલે તેનો સિક્કો ત્રણ કલાક શાહીના ખડિયા પર ન પડ્યો. મુનીમે ચોપડામાં તેને 'કામચોર' લખી દીધો. જ્યારે નકામા કાગળ પર મિનિટમાં પચાસ વાર ખાલી સિક્કો મારનારા બીજા માણસને સૌથી મહેનતુ કર્મચારી તરીકે શાબાશી મળી.

આજના વર્ક ફ્રોમ હોમ ટ્રેકિંગ સોફ્ટવેર પણ પેલા મુનીમના વજનકાંટા જેવા જ છે. તે માત્ર માઉસ હલાવવા કે સ્ક્રીન પર ક્લિક્સ કરવાને જ કામ સમજે છે, પણ ઊંડાણપૂર્વક વિચારીને સમસ્યાઓ ઉકેલવાનું મૂલ્ય તેને સમજાતું નથી. આનાથી કર્મચારીઓમાં ખોટો માનસિક તણાવ પેદા થાય છે અને તેઓ સાચા કામને બદલે કમ્પ્યુટર પર હિલચાલ બતાવવાની ખોટી યુક્તિઓમાં સમય બગાડે છે.

બોસવેર દ્વારા કરવામાં આવતી ચાર પ્રકારની ગુપ્ત નજર

આ સોફ્ટવેર કમ્પ્યુટરના બેકગ્રાઉન્ડમાં રહીને ઘણી બધી માહિતી એકત્રિત કરે છે:

• કીબોર્ડ એન્ટ્રી અને માઉસ સ્પીડનું ટ્રેકિંગ: કીબોર્ડ પર દબાતી દરેક કીની નોંધ રાખે છે અને વિચારવા માટે લીધેલી થોડી મિનિટોની શાંતિને 'નકામો સમય' ગણી લે છે.
• આપોઆપ સ્ક્રીનશોટ્સ લેવા: કોઈપણ સૂચના વગર સ્ક્રીનના ફોટા લેવામાં આવે છે, જેમાં વ્યક્તિગત બેંક ખાતા કે પારિવારિક મેસેજ પણ રેકોર્ડ થઈ જવાની શક્યતા રહે છે.
• કેમેરા દ્વારા નજર અને ચહેરાની દિશાનું મૂલ્યાંકન: વ્યક્તિ સ્ક્રીન સામે જ જુએ છે કે નોટબુકમાં નોંધ કરે છે તે ચકાસીને સિસ્ટમ સ્કોર કાપી લે છે.
• કૃત્રિમ પ્રોડક્ટિવિટી સ્કોરિંગ: ક્લિક્સ અને ઈમેલની સંખ્યાના આધારે અંકગણિત કરીને સાથી કર્મચારીઓ વચ્ચે બિનજરૂરી સ્પર્ધા ઊભી કરે છે.

ઘરેથી કામ કરતી વખતે અંગત ગોપનીયતા જાળવવાના ઉપાયો

ઓફિસનું લેપટોપ વાપરતી વખતે પણ પોતાની માનસિક શાંતિ અને પ્રાઈવસી જાળવવા માટે આ પગલાં ભરો:

• અંગત કામકાજ હંમેશા પોતાના અંગત ફોન પર જ કરો: ઓફિસના લેપટોપ પરથી ક્યારેય અંગત બેંકિંગ, બીમારીઓની શોધ કે કુટુંબ સાથે વાતચીત ન કરો.
• કંપનીની મોનિટરિંગ પોલિસી વિશે સ્પષ્ટ માહિતી મેળવો: કયો ડેટા લેવામાં આવે છે, તે કોણ જુએ છે અને કેટલા દિવસ સચવાય છે તે અંગે એચઆર પાસેથી સ્પષ્ટતા માગો.
• ક્લિક્સને બદલે 'વાસ્તવિક પરિણામો' પર ચર્ચા કરો: મેનેજર સાથે વાતચીતમાં કમ્પ્યુટર પર વિતાવેલા કલાકો કરતાં પૂર્ણ થયેલા પ્રોજેક્ટ્સની ગુણવત્તા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો. આ સાથે ડિજિટલ પ્રાઈવસી કાયદાઓથી વાકેફ રહો, કારણ કે ઘણા દેશોમાં પૂર્વ મંજૂરી વગર સતત સ્ક્રીન રેકોર્ડિંગ કરવું કે માત્ર સોફ્ટવેર સ્કોર પરથી નોકરીમાંથી કાઢી મૂકવું ગેરકાયદેસર છે.

સાચું વ્યાવસાયિક મૂલ્ય વિચારોની ઊંડાણ, પરિણામોની ગુણવત્તા અને સાથીઓ વચ્ચેના વિશ્વાસ પર આધાર રાખે છે, સ્ક્રીન પરના ક્લિક્સની સંખ્યા પર નહીં. કામ અને અંગત જીવન વચ્ચે સ્પષ્ટ મર્યાદા રાખીને સુરક્ષિત રીતે કામ કરો.

કંપનીના લેપટોપમાં કયા ટ્રેકિંગ સોફ્ટવેર સક્રિય છે તેની સ્પષ્ટ જાણકારી મેળવવી કર્મચારીનો અધિકાર છે. ઓફિસના ડિવાઇસનો ઉપયોગ ફક્ત કામ માટે જ કરો અને વ્યક્તિગત કામ માટે પોતાના ફોનનો ઉપયોગ કરો જેથી તમારી અંગત માહિતી સુરક્ષિત રહે.

ઘરેથી કામ કરતી વખતે યોગ્ય સીમાઓ જાળવવી તમારી માનસિક શાંતિ માટે ખૂબ જરૂરી છે.