એઆઈ માર્ગદર્શિકા
નકલી અવાજ, ચિત્ર અને સંદેશ પાછળની રીત સમજો.
ફેશિયલ લાઇવનેસ વેરિફિકેશન એ કૅમેરા સામે ઊભેલી વ્યક્તિ સાચે જ જીવંત હાજર છે કે માત્ર છાપેલો ફોટો કે વિડિયો છે તે ચકાસવાની સુરક્ષા પદ્ધતિ છે. ચામડી પરના પ્રકાશનું પ્રતિબિંબ, પલકારા અને હલનચલન તપાસીને તે ખોટા નામે બેંક ખાતા ખૂલતા અટકાવે છે. આ પ્રક્રિયાને સમજવાથી તમે ડિજિટલ સેવાઓનો નિશ્ચિંતપણે ઉપયોગ કરી શકો છો.
કૃત્રિમ ચહેરા એટલે કમ્પ્યુટર સોફ્ટવેર દ્વારા શૂન્યમાંથી પેદા કરવામાં આવેલા એવા માનવીય ચહેરા, જે વ્યક્તિઓ આ ધરતી પર ક્યારેય જન્મી જ નથી. હજારો અસલ ફોટાઓમાંથી આંખો, નાક, ચામડીની કરચલીઓ અને રોશનીના નિયમો સમજીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એકદમ જીવંત લાગતા નવા ચહેરા રચી આપે છે. ગેમિંગ અને વિજ્ઞાપનો માટે આ શોધ મોટી છે, પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર નકલી પ્રોફાઈલ ઓળખવા માટે તેની સમજ હોવી અનિવાર્ય છે.
એઆઈ ફિશિંગ એટલે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિમત્તાનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવેલા એવા ચાલાક બનાવટી સંદેશા કે ઈમેઈલ, જે લોકોને છેતરીને તેમની ખાનગી બેંક વિગતો કે પાસવર્ડ ચોરવા માટે મોકલવામાં આવે છે. પહેલાના જમાનામાં આવા સંદેશાઓમાં ભાષાની અને જોડણીની ભૂલો તરત પકડાઈ જતી હતી, પરંતુ હવે કમ્પ્યુટર અસ્ખલિત ભાષા અને પરિચિત સંદર્ભો વાપરીને એકદમ સાચા જેવા લાગતા સંદેશા રચે છે. આ નવી ડિજિટલ જાળને ઓળખતા શીખી જવાથી સાયબર છેતરપિંડીથી સુરક્ષિત રહી શકાય છે.
ડીપફેક એ કમ્પ્યુટર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલો એવો નકલી વિડિયો કે ઑડિયો છે, જેમાં કોઈ વ્યક્તિ વાસ્તવમાં ક્યારેય ન બોલેલી વાત બોલતી કે ન કરેલું કામ કરતી દેખાય છે. જૂના ફોટા અને અવાજના નમૂનાઓનો ઊંડો અભ્યાસ કરીને સોફ્ટવેર કોઈ અન્ય વ્યક્તિના શરીર પર મૂળ વ્યક્તિનો ચહેરો આબેહૂબ બેસાડી દે છે. ડિજિટલ જગતના આ નકલી મહોરાને સમજી લેવાથી વિડિયોમાં થતી છેતરપિંડી ઓળખવી અને પરિવારજનોને આર્થિક નુકસાનથી બચાવવા શક્ય બને છે.
અવાજ ક્લોનિંગ એ એવી અદ્યતન આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ટેકનોલોજી છે, જેમાં કમ્પ્યુટર કોઈ વ્યક્તિના બોલવાનો થોડી સેકન્ડોનો નમૂનો સાંભળીને તેનો જ અસલ કૃત્રિમ અવાજ તૈયાર કરી આપે છે. વ્યક્તિના બોલવાની ઢબ, અવાજનો ઘેરો કે પાતળો સૂર અને શબ્દો પરનો ભાર સમજીને સોફ્ટવેર નવા વાક્યો પણ તેના જ અવાજમાં બોલાવી શકે છે. ઑડિયો પુસ્તકો માટે આ સગવડ અદભુત છે, પરંતુ ફોન પર થતી છેતરપિંડી સામે સાવચેત રહેવું જરૂરી છે.